1978 – Στις 23:03 μ.μ. καταστροφικός σεισμός μεγέθους 6,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ συγκλονίζει τη Θεσσαλονίκη, ο πρώτος στη σύγχρονη Ελλάδα σε μεγάλο αστικό κέντρο. Προκάλεσε μεγάλες ζημιές σε κτίρια και δημιούργησε ρωγμές στο έδαφος. Το επίκεντρο του βρισκόταν 35 χλμ. Α-ΒΑ της Θεσσαλονίκης, στο χωριό Στίβος που βρίσκεται ανάμεσα στις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη. Είχε εστιακό βάθος περίπου 10 με 16 χιλιόμετρα, διάρκεια 15 δευτερολέπτων και έγινε αντιληπτός σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία. Πριν το μεγάλο χτύπημα είχε προηγηθεί μία σειρά προσεισμών με πιο ισχυρό εκείνον της 23ης Μαΐου, μεγέθους 5,3 ρίχτερ. Θεωρείται η μεγαλύτερη σεισμική δραστηριότητα στη γύρω περιοχή από το 1932, όταν σημειώθηκε ο σεισμός της Ιερισσού στη Χαλκιδική. Το μέγεθος των καταστροφών που προκάλεσε, εκτιμήθηκε στο επίπεδο VIII (8) στη δωδεκαβάθμια κλίμακα Μερκάλι. Οι μεγαλύτερες εντάσεις και οι περισσότερες βλάβες σε κτίρια παρατηρήθηκαν στα χωριά Στίβος, Σχολάρι, Γερακαρού (VIII) και στην ‘Aσσηρο (VIII). Η μεγαλύτερη από τις ρωγμές που παρατηρήθηκαν είχε μήκος 12 χιλιομέτρων και πλάτος 2cm, και ακολουθούσε τα χωριά Περιστερώνας-Στίβος-Γερακαρού. Από τον σεισμό έχασαν τη ζωή τους συνολικά 50 άνθρωποι, εκ των οποίων οι περισσότεροι (44) ήταν ένοικοι της οκταόροφης οικοδομής που κατέρρευσε στην πλατεία Ιπποδρομίου (φωτ.), τραυματίστηκαν περισσότεροι από 220 και 800 χιλιάδες (!) έμειναν άστεγοι. Η οικοδομή, που κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος και είχε χτιστεί πολλά χρόνια πριν, είχε κατασκευαστικές ατέλειες και πριν την κατάρρευση της εμφάνιζε σε πολλά σημεία της ρωγμές. στάθηκε μοιραίο το γεγονός ότι ο ιδιοκτήτης του ισόγειου ζαχαροπλαστείου “Νίκος” (Kουφός) είχε αυθαίρετα αφαιρέσει κολώνα/υποστήλιο από το υπόγειο επειδή “δεν χωρούσαν τα μηχανήματα” (βλ. εδώ), χωρίς να ενημερώσει την Πολεοδομία αλλά υπό την επίβλεψη του εργολάβου-μηχανικού της οικοδομής. Ο τελευταίος βρήκε φριχτό θάνατο μαζί με τη σύζυγο του στα συντρίμμια της. Η τυχερή -μέσα στην ατυχία της- ζωγράφος Αναστασία Μωραΐτου βγήκε λίγα λεπτά πριν το φονικό σεισμό από το εργαστήριο ζωγραφικής, που διατηρούσε στο ισόγειο της πολυκατοικίας, για να αγοράσει τσιγάρα. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε στην εκπομπή Μηχανή του χρόνου του Alpha για τον εφιάλτη που έζησε: “Επικρατούσε ένας πανικός, δεν υπήρχε φως, δεν υπήρχε τίποτα, μόνο σκόνη και φωνές… και μιλάμε για παντελή έλλειψη υποστήριξης-έστω ηθικής- για τα άτομα που κατάφεραν να βγουν από εκεί μέσα” (βλ. βίντεο). Μετά την κατάρρευση της οκταόροφης γκρεμίστηκε και η ψευδαίσθηση του έως τότε “άτρωτου” μπετόν στη συνείδηση όλων. Στη θέση της πολυκατοικίας βρίσκεται σήμερα το μέγαρο Μπίλλη όπου στεγάζεται το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης. Απορίας άξιο βέβαια το ότι δεν υπάρχει απολύτως τίποτα να θυμίζει τον άδικο χαμό 39 συμπολιτών μας στο σημείο της πρώτης κατάρρευσης οικοδομής από σεισμό σε μεγάλο αστικό κέντρο στην Ελλάδα… Η Θεσσαλονίκη έγινε γρήγορα μια νεκρή πόλη στην οποία κυριαρχούσε ο φόβος καθώς ακολούθησε σειρά ισχυρών μετασεισμών με ισχυρότερο εκείνον της 5ης Ιουλίου μεγέθους 5 Richter, με μετακινημένο επίκεντρο δυτικά της λίμνης Κορώνειας (7-10 χλμ. από την πόλη). Μετά τον σεισμό επικράτησε πλήρης πανικός στην πόλη: κυκλοφοριακό κομφούζιο, ασθενοφόρα και πυροσβεστικά οχήματα δεν μπορούσαν να μετακινηθούν, οι επικοινωνίες είχαν καταρρεύσει και δεν υπήρχε καμιά ενημέρωση. Μόνο πλαστές ιστορίες και διάφορες φήμες για τον «γεωλογικό» ρόλο της επικείμενης Πανσελήνου, τόσες ώστε να αναγκάσουν τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή να περάσει το συγκεκριμένο τριήμερο στη Θεσσαλονίκη για να κατευνάσει τους φόβους των πολιτών. Η πόλη ξενύχτησε τη φοβερή εκείνη νύχτα του σεισμού σε ανοιχτούς δρόμους και σε πάρκα. Οι υλικές ζημιές ξεπέρασαν τα 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σημερινές τιμές. Tην αποκατάσταση των σεισμοπαθών ανέλαβε η νεοϊδρυθείσα (αμέσως μετά το σεισμό) Υπηρεσία Αποκατάστασης Σεισμοπλήκτων Βορείου Ελλάδας και ο σεισμός της Θεσσαλονίκης αποτέλεσε την αρχή των αντισεισμικών μέτρων που ακολουθούνται μέχρι σήμερα στις κατασκευές κτιρίων. Εντοπίστηκαν συνολικά 3.170 (4,5%) κτίρια με σοβαρές και επικίνδυνες βλάβες (κόκκινα), 13.918 (21,0%) κτίρια με μέσης ή και μικρής κλίμακας βλάβες (κίτρινα) και 49.071 (74,5%) κτίρια χωρίς βλάβες (πράσινα). Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι 44 ψυχές έφυγαν άδικα και ούτε ένα μνημείο ή (έστω) μια μαρμάρινη πλάκα δεν υπάρχει στον τόπο της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στην πλατεία Ιπποδρομίου ώστε να θυμίζει το μέγεθος της καταστροφής αλλά και το πόσο απροετοίμαστο ήταν το ελληνικού κράτους σε ένα αιφνίδιο φυσικό φαινόμενο. Ωστόσο, εξακολουθούν να εκκρεμούν όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα, μία σειρά από κρίσιμα ζητήματα, όπως ο έλεγχος μελετών και κατασκευών των ιδιωτικών έργων, οι προσεισμικές επεμβάσεις σε κρίσιμα κτίρια και οι χαμηλού κόστους μικρές επεμβάσεις που σώζουν ζωές σε μαρκίζες, στηθαία και καμινάδες, υποδομές, οι βλάβες των οποίων είναι υπεύθυνες για το 35% των θανάτων και τραυματισμών στους σεισμούς (βλ. εδώ).

 

 

20/6 Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων: Ο εορτασμός της καθιερώθηκε το 2001, μετά τη συνέλευση της 4/12/2000 του Ο.Η.Ε., για να τιμηθεί η δύναμη και το κουράγιο που επιδεικνύουν περισσότεροι από 45 εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη, οι οποίοι εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω πολέμου ή διώξεων. Πολυάριθμες προσφυγικές κρίσεις έχουν οδηγήσει τεράστιο αριθμό ανθρώπων στη φυγή – όμως η κάλυψη των συγκρούσεων συχνά παραβλέπει το ανθρώπινο κόστος του πολέμου.  (βλ. εδώ). Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα προειδοποιούν με ανακοίνωση τους για την επιδεινούμενη κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι νεοεισερχόμενοι πρόσφυγες στα Δωδεκάνησα και στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, όπου εδώ και μήνες παρατηρείται μία άνευ προηγουμένου άφιξη ανθρώπων που προσπαθούν να σωθούν από τον πόλεμο, τη βία και τη φτώχεια. Από την αρχή του χρόνου, περισσότεροι από 46.000 πρόσφυγες έχουν περάσει στην Ελλάδα από τα θαλάσσια σύνορα, ενώ τα νησιά που έχουν δεχτεί το μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων είναι η Λέσβος, η Χίος, η Κως, η Λέρος και η Σάμος (βλ. εδώ).

20/6 – Παγκόσμια Ημέρα Κυματοδρομίας (Surfing): καθιερώθηκε το 2004 με πρωτοβουλία του περιοδικού Surfing Magazine και της οικολογικής οργάνωσης The Surfrider Foundation ως ημέρα γιορτής για τους κυματοδρομείς όλου του κόσμου αλλά και ως μέρα οικολογικής προσφοράς. Σε πολλές χώρες οι λάτρεις του αθλήματος συμμετέχουν σε προγράμματα καθαρισμού των ακτών και προστασίας του θαλασσίου περιβάλλοντος. Εορτάζεται κάθε χρόνο ανήμερα του θερινού ηλιοστασίου δηλ. στις 20 Ιουνίου ή 21 Ιουνίου κατά τα δίσεκτα χρόνια (βλ. και εδώ).

Συμπτωματικά σαν σήμερα, το 1942, γεννήθηκε στο Inglewood της Καλιφόρνια ο Αμερικανός πιανίστας, μπασίστας, τραγουδιστής και παραγωγός Brian Wilson (Brian Douglas Wilson). Είναι δημοφιλής ως μέλος του δημοφιλέστατου συγκροτήματος της δεκαετίας του ’60 The Beach Boys που έκαναν επιτυχίες τραγούδια όπως τα “Surfin’ Safari“, “Surfin’ USA“, “Fun, Fun, Fun“, “Surf’s Up“, “California Girls“, “Surfer Girl“, “Surfin’” κ.ά. που με τη σειρά τους έκαναν παγκόσμια γνωστό το Surfing, αν και οι ίδιοι δεν υπήρξαν τελείως άσχετοι με το συγκεκριμένο άθλημα!

451 – Λαμβάνει χώρα η επονoμασθείσα Μάχη των Εθνών ή Μάχη των Καταλαυνικών πεδίων, λόγω της τοποθεσίας που διεξήχθη στη Γαλλία. Η σύγκρουση μεταξύ Ρωμαίων και Βησιγότθων (υπό τους Φλάβιο Αέτιο και Θευδέριχο) και των Ούνων του Αττίλα υπήρξε πολύνεκρη και  ηττήθηκαν οι Ούνοι. Ο Αττίλας υποχρεώθηκε σε τακτική υποχώρηση, αλλά γρήγορα ανέκαμψε και έφτασε έξω από τα τείχη της Ρώμης. Ο δε Θευδέριχος έπεσε στο πεδίο της μάχης.

1605 – Ρωσικό Βασίλειο: Ο δεκαεξάχρονος Φιοντόρ (Θεόδωρος) Β΄ και μόλις τριών μηνών διάδοχος του τσάρου πατέρα του Boris Godunov, στραγγαλίζεται μαζί με τη μητέρα του Maria Skuratova ενώ είχαν τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό από βογιάρους που υποστήριζαν τον Ψευδοδημήτριο Α΄. Γεννημένος το 1589 στη Μόσχα, την περίοδο που ο πατέρας του ήταν de facto αντιβασιλέας του Φιοντόρ Α΄, ο Φιοντόρ (Γκοντουνόφ) Β΄ ξεχώριζε για τη μόρφωση του – λέγεται ότι είναι ο πρώτος Ρώσος που έφτιαξε χάρτη της χώρας του. Από μικρό παιδί παρακολουθούσε εκ του σύνεγγυς όλην την κυβερνητική δραστηριότητα του πατέρα του, ακόμα και κλειστές συναντήσεις ή διαπραγματεύσεις με ξένες δυνάμεις. Οι Ψευδοδημήτριοι εμφανίσθηκαν σε μια ιστορική στιγμή που το Ρωσικό Βασίλειο έμοιαζε ετοιμοθάνατο: ο λιμός του 1601-1603 είχε αποδεκατίσει τον πληθυσμό, η παραδοσιακή ηγεσία (βογιάροι) είχε χωρισθεί σε αντιμαχόμενες φατρίες με αποτέλεσμα το τσαρικό στέμμα να μοιάζει με δαμόκλειο σπάθη, ενώ ταυτόχρονα οι σουηδοί και οι πολωνοί επιβουλεύονταν τα Δ-ΒΔ εδάφη του κράτους – ο καθένας για λογαριασμό του. Σε όλη αυτή την παρακμή, ο λαός έπεφτε εύκολα θύμα οποιουδήποτε «μεσσία» σηκωνόταν από τον τάφο υποσχόμενος σωτηρία. Ο Ψευδοδημήτριος Α΄ εμφανίσθηκε πρώτη φορά στη Μόσχα γύρω στο 1600 αλλά εγκατέλειψε γρήγορα την πόλη επειδή ο τσάρος Μπαρίς Γκοντουνόφ τον αντιλήφθηκε. Με τη βοήθεια Πολωνών ευγενών οργάνωσε εκστρατεία το 1604. Την επόμενη χρονιά ανήλθε στο θρόνο και αναγνωρίσθηκε ως ο πραγματικός Δημήτριος από την ίδια τη μητέρα του νεκρού, αλλά και το βογιάρο που (υποτίθεται ότι) είχε κάνει την έρευνα για το θάνατο του πίσω στο 1591. Σύντομα οι ίδιοι οι υποστηρικτές του στράφηκαν εναντίον του επειδή υποψιάζονταν ότι ήθελε να εκκαθολικίσει τη Ρωσία. Δολοφονήθηκε στο Κρεμλίνο λίγο μετά το γάμο του το 1606. Η ιστορική έρευνα μέχρι σήμερα δε γνωρίζει με σιγουριά ποιος ήταν στη πραγματικότητα.

1819 – Γεννιέται στην Κολωνία της Γερμανίας ο Γαλλο-Γερμανόςσυνθέτης και βιολοντσελίστας της ρομαντικής εποχής Ζακ Όφενμπαχ (Jacob Offenbach), ένας από τους δημιουργούς του μουσικού είδους της οπερέτας, ένας από τους προδρόμους της σύγχρονης μουσικής κωμωδίας και ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες δημοφιλούς μουσικής στην Ευρώπη του 19ου αιώνα, γι’ αυτό και πολλές από τις εργασίες του παραμένουν ακόμη και σήμερα στο ρεπερτόριο γνωστών καλλιτεχνών. Οι γνωστότερες οπερέτες του στον αγγλόφωνο κόσμο είναι Ο Ορφέας στον Άδη, Η Παρισινή Ζωή, Η Ωραία Ελένη, Η Περισόλ, Η Μεγάλη Δούκισσα του Γκέρολσταϊν κ.ά. Το Χαρωπό Παρίσι είναι ένα θέμα που ακούγεται συχνά σε μπαλέτα (σε ρυθμό Καν Καν) και αποτελεί σύνθεση των μελωδιών του Όφενμπαχ που τροποποιήθηκαν και ενορχηστρώθηκαν από τον  Manuel Rosenthal το 1938. Η τελευταία του όπερα Τα Παραμύθια του Χόφμαν θεωρείται η σοβαρότερη από τις άλλες εργασίες του, καθώς αντικατροπτίζει την αιώνια επιθυμία ενός κλόουν που θέλει αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα. Έμεινε ημιτελής όταν ο δημιουργός της πέθανε στις 5 Οκτωβρίου του 1880 στο Παρίσι, αλλά ολοκληρώθηκε από το φίλο του Ernest Guiraud και έκανε πρεμιέρα τον Φεβρουάριο του 1881.

                                     

1824Καταστροφή των Ψαρών: το μικρό νησί στα βορειοδυτικά της Χίου, είχε σπουδαία θαλασσινή παράδοση και ήταν η τρίτη ναυτική δύναμη της Ελλάδας, μετά την Ύδρα και τις Σπέτσες, με ονομαστούς πυρπολητές, όπως οι Παπανικολής, Κανάρης και Πιπίνος. Ο αρχιναύαρχος του Οθωμανικού στόλου Husrev Pasha έλαβε εντολή από τον σουλτάνο να εξαφανίσει από προσώπου γης τα Ψαρά, επειδή δημιουργούσαν συχνά σοβαρά προβλήματα στον δυσκίνητο τουρκικό στόλο. Το πρωί της 20/6 ο τουρκικός στόλος απέπλευσε από το Σίγρι Μυτιλήνης με προορισμό τα Ψαρά. Έπειτα από ισχυρό κανιοβολισμό, οι Τούρκοι πέτυχαν την απόβαση των αγημάτων τους ενώ οι μαχητές των Ψαρών υπέπεσαν σε ένα σοβαρό λάθος, καθώς αποφάσισαν να περιορισθεί ο αγώνας στην άμυνα της νήσου. Οι αποβιβασθέντες Τούρκοι του Χοσρέφ κατέβαλαν με σχετική ευκολία τους αμυνομένους και μέσα σε δύο μέρες είχαν καταλάβει πλέον ολόκληρο το νησί. Επακολούθησε η τρομερή καταστροφή. Το πλήθος έσπευσε να σωθεί στα λίγα πλοία από τα οποία δεν είχαν αφαιρεθεί τα πηδάλια. Λίγοι τα κατέφεραν, καθώς ο στόλος του Χοσρέφ είχε περικυκλώσει το νησί. Μόνη εστία αντίστασης παρέμεινε το Παλαιόκαστρο, η οχυρή θέση που δεσπόζει της Χώρας. Οι υπερασπιστές του, ανάμεσα τους και πολλά γυναικόπαιδα, αμύνθηκαν σθεναρά εναντίον 6.000 Τούρκων που τους πολιορκούσαν. Όταν η αμυντική γραμμή τους έσπασε και το φρούριο πλημμύρισε από Τούρκους, ο Αντώνιος Βρατσάνος έβαλε φωτιά στην πυριταδοποθήκη για να μην πέσουν στα χέρια των εισβολέων. Περισσότεροι από 15.000 κάτοικοι σφαγιάστηκαν και πολλά κορίτσια κατέληξαν δούλες σε σκλαβοπάζαρα, ενώ λίγοι κατόρθωσαν να εγκαταλείψουν το νησί. Η Καταστροφή των Ψαρών υπήρξε δεινό πλήγμα για την Επανάσταση. Χάθηκε μία από τις σημαντικές βάσεις του ελληνικού ναυτικού, ενώ διέτρεξαν άμεσο κίνδυνο οι υπόλοιποι. Η άμεση κινητοποίηση και η αντίδραση των υπόλοιπων δυνάμεων της μαχόμενης Ελλάδας έσωσε την κατάσταση. Μέχρι το 1912 τα Ψαρά βρίσκονταν υπό την κατοχή της Τουρκίας αλλά στις 21 Οκτωβρίου του 1912 ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα, όταν ελευθερώθηκαν από το Αντιτορπιλικό Ιέραξ υπό τον πλοίαρχο Αντώνη Βρατσάνο, κατά σύμπτωση απόγονου του Αντώνη Βρατσάνου που είχε ανατινάξει το φρούριο 88 χρόνια νωρίτερα.

                                         

                                                       «Μετά την καταστροφή των Ψαρών». Έργο του Νικόλαου Γύζη  

1837 – Η 18χρονη πριγκίπισσα Αλεξαντρίνα στέφεται βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου ως Βικτώρια, σηματοδοτώντας την εποχή που ονομάστηκε Βικτωριανή. Έναν όρο, που χρησιμοποιούμε σήμερα για να χαρακτηρίσουμε τις παρωχημένες ηθικές αξίες και την υποκρισία. Η Βικτωρία ήταν η πρώτη Βρετανή μονάρχης που είδε το όνομα της να δίνεται στη χρονική περίοδο της βασιλείας της ενόσω βρισκόταν ακόμη στη ζωή. Ήταν μία πεισματάρα, σκυθρωπή, αγέλαστη, σεμνότυφη γυναίκα με 9 παιδιά και γερμανό σύζυγο, που κυβέρνησε (περισσότερο από κάθε άλλο βρετανό μονάρχη) επί 64 χρόνια. Κατά το διάστημα της Βικτωριανής Εποχής, με την έκρηξη της βιομηχανικής επανάστασης και τη σημαντική εδαφική επέκταση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας άλλαξαν ριζικά οι οικονομικές και κοινωνικές δομές του Ηνωμένου Βασιλείου. Μεταξύ των μεγάλων επιτευγμάτων της μοναρχίας της συγκαταλέγονται η θεσμική μεταρρύθμιση προς μια συνταγματικότερη μορφή πολιτεύματος και η επέκταση της Αυτοκρατορίας, η οποία έφτασε στο απόγειο της δύναμής της, διπλασιαζόμενη σε μέγεθος με την προσάρτηση των Ινδιών, της Αυστραλίας, του Καναδά και εδαφών της Αφρικής και του Νότιου Ειρηνικού. Κορυφαίοι σύμβουλοι της, όπως οι Benjamin Disraeli, William Gladstone και o λόρδος Palmerston αναδείχθηκαν σε μεγάλους πολιτικούς άνδρες και κυβέρνησαν τη χώρα.

1840 – Ο Samuel Morse κερδίζει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τον τηλέγραφο.

1877 –  O Σκωτσέζος εφευρέτης Graham Bell εγκαθιστά την πρώτη τηλεφωνική συσκευή για τους κατοίκους της πόλης Hamilton της πολιτείας Οντάριο του Καναδά. Η συσκευή αυτή μετέδιδε τον ήχο και τη φωνή τηλεγραφικώς. Περιελάμβανε μια ελαστική μεμβράνη από σίδηρο, που βρισκόταν μπροστά από ένα σιδηρομαγνητικό πυρήνα, περιτυλιγμένο με μονωμένο αγωγό. Μια γραμμή από δύο καλώδια συνέδεε τη συσκευή αυτή με μια άλλη παρόμοια. Η φωνή έπεφτε πάνω στη μεμβράνη και την έκανε να πάλλεται. Η συγκεκριμένη εφεύρεση του Μπελ τον καθιέρωσε ως τον πρώτο που εφάρμοσε τις κυματοειδείς μορφές των ηλεκτρικών ρευμάτων. Ακολούθησαν δικαστικές αγωγές που έθεταν σε αμφισβήτηση την εφεύρεση και την κατοχύρωση της (την οποία ο Μπελ έλαβε τον Μάρτιο της προηγούμενης χρονιάς από το Γραφείο Ευρεσιτεχνίας των Η.Π.Α)  πάντως ο ίδιος έμεινε ανένδοτος και υποστήριζε με πάθος την ανακάλυψη του.

1889 – Γεννιέται στον Πειραιά ο Ελληνας αστρονόμος Ιωάννης Παρασκευόπουλος. Ανακάλυψε δύο κομήτες και τον καινοφανή αστέρα stella nova (=νέο αστέρα) του Οκρίβαντος, ενώ μελέτησε τους φασματοσκοπικώς διπλούς και τους μεταβλητούς αστέρες. Υπήρξε μέλος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας (RAS) και αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, εργάστηκε στο Αστεροσκοπείο Αθηνών ως βοηθός του καθηγητή Δημήτρη Αιγινήτη και αργότερα σε αστεροσκοπεία των Η.Π.Α., Περού και ως διευθυντής (από το 1927 μέχρι τον θάνατο του το 1951) στο αστεροσκοπείο Bloemfontein της Νότιας Αφρικής. Ο αστεροειδής 5298 (που ανακαλύφθηκε το 1966 στο Αστεροσκοπείο Boyden), οι δύο κομήτες που ανακάλυψε και ένας κρατήρας στην αόρατη πλευρά της Σελήνης φέρουν το όνομα του.

1905 – Γεννιέται στη Νέα Ορλεάνη της Louisiana η Εβραϊκής καταγωγής Αμερικανίδα θεατρική συγγραφέας Λίλιαν Χέλμαν (Lillian Florence Hellman) γνωστή για τα έργα της Η ώρα των παιδιών, Μικρές αλεπούδες, Παιχνίδια στη σοφίτα και το θεατρικό έργο Φρουρά επί του Ρήνου (μεταφέρθηκε και στην μεγάλη οθόνη από τον συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων και επί πολλά έτη σύντροφο της Dashiell Hammett) καθώς και επίσης για τον κοινωνικό της ακτιβισμό και την προώθηση των αριστερών πεποιθήσεων της, με αποτέλεσμα το όνομα της να γραφτεί στη μαύρη λίστα των κινηματογραφικών εταιριών του Χόλιγουντ για πολλά χρόνια. Έγραψε τρία αυτοβιογραφικά μυθιστορήματα: το Μια ανολοκλήρωτη γυναίκα (1969), Τζούλια (Pentimento, 1973) και Ο καιρός των αχρείων (1976), στα οποία διηγούταν διαφορετικές περιόδους της ζωής της. Η Χέλμαν μέσα από τα έργα της άσκησε σκληρή κριτική στον αμερικάνικο τρόπο ζωής. Απεβίωσε στις 30 Ιουνίου 1984 από φυσικά αίτια.

1909 – Γεννιέται στο Χόμπαρτ της Τασμανίας ο Αυστραλο-αμερικανός ηθοποιός του κινηματογράφου Έρολ Φλιν (Errol Leslie Flynn), που έγινε γνωστός για τους ρομαντικούς και ηρωικούς ρόλους του σε ταινίες του Χόλυγουντ (θεωρείται ο καλύτερος κινηματογραφικός Ρομπέν των Δασών) και τον επιδεικτικό τρόπο της ζωής ενός playboy που απολάμβανε. Η αυτοβιογραφία του My Wicked, Wicked Ways κυκλοφόρησε λίγο μετά τον θάνατο του, το 1959 και σύμφωνα με τον βιβλιοκριτικό Simon Caterson “παραμένει μία από τις περισσότερο συγκλονιστικές και αποκρουστικές αυτοβιογραφίες που έχουν γραφτεί ποτέ από έναν αστέρα του Χόλυγουντ ή οποιοδήποτε άλλον βιογράφο”. Γνωστότερες ταινίες του: Κάπτεν Μπλαντ (1935), Η επέλασις της ελαφράς ταξιαρχίας (1936), Πρίγκηψ και πτωχός (1937), Robin Ηοοd / Ρομπέν των Δασών (1938), Μοντέρνος Καζανόβας (1938), Ο κατακτητής (1939), Ελισάβετ και Έσσεξ (1939), Σάντα Φε (1940), Ο ήλιος ανατέλλει ξανά (1957), Too Much, Too Soon (1958) κ.ά.

                                     

1931 – Γεννιέται στο Λόουελ της Μασσαχουσέττης η Ελληνοαμερικανίδα ηθοποιός, Ολυμπία Δουκάκη. Ξεκίνησε την θεατρική της καριέρα στην Βοστόνη το 1958 και το 1963 έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην ταινία Λίλιθ του Robert Rossen. Κέρδισε το Όσκαρ δεύτερου γυναικείου ρόλου το 1987 για τη συμμετοχή της στην ταινία Κάτω από τη λάψη του φεγγαριού (Moonstruck). Δίδαξε επίσης από το 1965 στο τμήμα New School of Arts του πανεπιστημίου Καλών Τεχνών Tisch της Νέας Υόρκης και προς τιμήν της δίνεται κάθε χρόνο υποτροφία με το όνομα της σε κάθε φοιτητή ή φοιτήτρια του Πανεπιστημίου με ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις. Είναι ξαδέρφη του Μάικλ Δουκάκη, πολιτικού και υποψήφιου των Δημοκρατικών για την Προεδρία της Αμερικής το 1988.

1933 – Γεννιέται στο Manhattan της Νέας Υόρκης από πατέρα Αμερικανό και Ιταλίδα μητέρα ο Αμερικανός ηθοποιός Ντάνιελ Αϊέλο (Daniel Louis Aiello, Jr.). Ήταν το δεύτερο νεότερο μέλος μιας εξαμελούς εργατικής οικογένειας. Σε ηλικία 16 ετών, δίνοντας ψευδή στοιχεία για την ηλικία του, υπηρέτησε στον Αμερικανικό Στρατό για τρία χρόνια. Όταν επέστρεψε στη Νέα Υόρκη έκανε διάφορες περιστασιακές δουλειές, μεταξύ των οποίων στο διάσημο stand up comedy club The Improv ως πορτιέρης. Ξεκίνησε την καριέρα του στο χώρο του κινηματογράφου στις αρχές της δεκαετίας του ’70 συμμετέχοντας σε μικρούς ρόλους που σταδιακά μεγάλωναν, σε ταινίες όπως το Bang the Drum Slowly (με πρωταγωνιστή τον Robert De Niro), Ο Νονός 2, The Front (1976), Hooch (1977), Fingers (1978) και Αδερφοί εξ αίματος (1978).  Από τη δεκαετία του ’80 και μετά άρχισε να γίνεται περισσότερο γνωστός με τη συμμετοχή τους σε εμπορικές κινηματογραφικές επιτυχίες όπως: Ζήτημα Τιμής (1982), Κάποτε στην Αμερική (1984),
Το πορφυρό ρόδο του Καΐρου (1985), Μέρες ραδιοφώνου (1987), Κάτω από τη λάμψη του φεγγαριού (1987), Οι νύχτες του Χάρλεμ (1989), Ρούμπι: Ο άθρωπος κλειδί (1991), Εύθυμες μοναχικές γυναίκες (1993), Πρετ α πορτέ (1994), Λεόν (1994), Κοινή μοίρα (1995), City Hall (1996), Wilbur Falls (1998), Mambo Café (2000), Dinner Rush (2002), Ο άρχοντας του Μπρούκλιν (2005), Το στοίχημα του Σλέβιν (2006), Ο Υποδηματοποιός (2006 – η πρώτη ταινία μικρού μήκους της τριλογίας του Antony Marsellis με θέμα τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου – ο Αϊέλο συμμετείχε με τον ίδιο ρόλο και στην θεατρική μεταφορά του έργου στη Νέα Υόρκη, το 2011) κ.ά. Το 1986 υποδύθηκε τον ρόλο του πατέρα της Madonna για τις ανάγκες του μουσικού βίντεο για την επιτυχία της “Papa Don’t Preach” ενώ ηχογράφησε και την δική του απάντηση “Papa Wants the Best for You” σε συνεργασία με τον Αμερικανό μουσικοσυνθέτη και ενορχηστρωτή Artie Schroeck. Είναι παντρεμένος από το 1955 μέχρι σήμερα με την κινηματογραφική παραγωγό Sandy Cohen με την οποία απέκτησε δύο γιούς: τον Rick Aiello (το 1955) που ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα του ως ηθοποιός αλλά και ως κασκαντέρ και τον επίσης ηθοποιό, κασκαντέρ και σκηνοθέτη Danny Aiello III (1957 – 2010) που απεβίωσε στα 53 του χρόνια από καρκίνο.

1941 – Γεννιέται στο Leicester ο πολυβραβευμένος Άγγλος σκηνοθέτης Στίβεν Φρίαρς (Stephen Arthur Frears), περισσότερο γνωστός για τις ταινίες του Ωραίο μου πλυντήριο (1985), Prick Up Your Ears (1987), O Σάμι και η Ρόζι κάνουν έρωτα (1987), Dangerous Liaisons (1988), High Fidelity (2000), Liam (2000) και Η βασίλισσα (2006). Ο Φρίαρς ασχολείται αυτό το διάστημα με τα γυρίσματα της βιογραφίας του Φρέντι Μέρκιουρι, τραγουδιστή του συγκροτήματος των Queen, με τίτλο Mercury με πρωταγωνιστές τον Sacha Baron Cohen (ο γνωστός κωμικός που ενσάρκωσε τους Μπόρατ και τον Μπρούνο) και την τραγουδίστρια Katy Perry στον ρόλο της φίλης του Μέρκιουρι στα 70’s Mary Austin. Αναμένεται να προβληθεί στους κινηματογράφους το 2014.

1949 – Γεννιέται στο Tuskegee της Alabama ο Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης, μουσικός και παραγωγός Λάιονελ Ρίτσι (Lionel Brockman Richie, Jr.). Από το 1968 έως το 1982 υπήρξε τραγουδιστής και σαξοφωνίστας του επιτυχημένου R&B συγκροτήματος The Commodores. Στις αρχές του ’80 γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία το τραγούδι Lady που έγραψε για τον Kenny Rogers όπως επίσης το ντουέτο του με την Diana Ross στην μπαλάντα “Endless Love“. Από το 1982 κυκλοφορεί δικές του προσωπικές δουλειές, οι περισσότερες εκ των οποίων γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία. Το 1985 σε συνεργασία με τον Michael Jackson έγραψε το τραγούδι “We Are The World” για την κυκλοφορία ενός φιλανθρωπικού single. Για τον σκοπό αυτό συγκέντρωσαν στο ίδιο στούντιο μερικούς από τους διασημότερους αμερικανούς συναδέλφους τους ώστε να δοθούν τα έσοδα των πωλήσεων (που ξεπέρασαν τα εκατό εκατομμύρια αντίτυπα) στον δοκιμαζόμενο λαό της Αιθιοποίας. Δημοφιλή τραγούδια με την φωνή του: “Truly“, “My Love“, “All Night Long“, “Hello“, “Stuck On You”, “Ballerina Girl“, “Say You, Say Me“, “Running With The Night”, “Dancing on the Ceiling“, “Forever”, “I Call It Love” κ.ά.

                                        

1952 – Γεννιέται στο St. Louis του Missouri ο (γνωστός υπέρβαρος) Αμερικανός ηθοποιός Τζών Γκούντμαν (John Stephen Goodman). Μετακόμισε το 1975 στη Νέα Υόρκη για να ακολουθήσει καριέρα στην υποκριτική και αρχικά συμμετείχε σε διάφορες παραστάσεις του Broadway. Συμμετείχε με τον ρόλο του Dan Conner στην τηλεοπτική σειρά Roseanne από το 1988 έως το 1997. Το 1993 κέρδισε Χρυσή Σφαίρα για την ερμηνεία του στην συγκεκριμένη σειρά. Συμμετείχε σε αρκετές εμπορικές κινηματογραφικές επιτυχίες όπως: FlintstonesFuturamaEvan Almighty, Οne Night at McCool’s, Αληθινές Ιστορίες, Η πριγκίπησσα και ο βάτραχος, Οι εραστές της Μαρίας, Το ερωτικό αντικείμενο του εγκλήματος, Για πάντα, Blues Brothers 2000 και σε τρεις ταινίες των αδερφών Κοέν: Αριζόνα τζούνιορ, Μπάρτον Φινκ και Ο μεγάλος Lebowski. Το 2011 συμμετείχε στη γαλλική ταινία The Artist η οποία σάρωσε τα Όσκαρ στην 84η απονομή των βραβείων της Ακαδημίας.

1960 – Γεννιέται στο Birmingham ο Άγγλος μουσικός Τζων Τέϊλορ (Nigel John Taylor), ιδρυτικό μέλος και μπασίστας των Duran Duran. Έφυγε από το συγκρότημα το 1997 για να επικεντρωθεί σε κινηματογραφικούς ρόλους (όπως στην αμερικανικής παραγωγής ταινία Sugar Town στην οποία πρωταγωνίστησε και προβλήθηκε το 1999), βίντεο και μουσικά projects της εταιρίας που ίδρυσε με τίτλο “Trust The Process”. Επέστρεψε ξανά ως μόνιμος μέλος στους Duran Duran το 2001. Παράλληλα συμμετείχε σε δύο μουσικά project: τους Power Station και τους Neurotic Outsiders.

                                     

1962Το ΚΚΕ αποκαθιστά τον Άρη Βελουχιώτη, τον οποίο είχε «καταδικάσει» (και δολοφονήσει;) το 1945.

1967 – Γεννιέται στη Χονολουλού της Χαβάης η διάσημη Αυστραλή ηθοποιός Νικόλ Κίντμαν (βλ. έτος “1967” εδώ). Υποδύθηκε την Πριγκίπησα του Μονακό Grace Kelly στο βιογραφικό δράμα του Γάλλου σκηνοθέτη Olivier Dahan (ο οποίος είναι υπεύθυνος και για την κινηματογραφική βιογραφία της Edith Piaf με τίτλο La Vie En Rose) με τίτλο Grace of Monaco (2014). Στο πρωταγωνιστικό καστ συμμετέχουν επίσης οι Tim Roth, Frank Langella και Derek Jacobi. Η ταινία “άνοιξε” το φετινό κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών, χωρίς να συμμετέχει στο διαγωνιστικό μέρος και ήδη έχουν ειπωθεί πολλά πριν καλά-καλά προβληθεί στις οθόνες. Η Κίντμαν έχει ήδη ξεκινήσει τα γυρίσματα της επόμενης ταινίας της με τίτλο Strangeland σε σκηνοθεσία της Kim Farrant και με συμπρωταγωνιστή της τον Joseph Fiennes. Πρόκειται για ένα θρίλερ που εξελίσεται στο τοπίο μιας άγριας, αφιλόξενης φύσης και αφορά δύο έφηβους που εξαφανίζονται στην έρημο της Αυστραλίας και την επιχέιτηση διάσωσης τους από τους Αβοριγίνους.

1975 Πρεμιέρα του αμερικανικού περιπετειώδους θρίλερ Τα σαγόνια του καρχαρία (Jaws) σε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ, με πρωταγωνιστές τους Roy Scheider, Robert Shaw και Richard Dreyfuss. Την επιτυχία της ταινίας ακουλούθησαν τρεις συνέχειες: Jaws 2 (1978), Jaws 3-D (1983) και Jaws: Η Εκδίκηση (1987) από τις οποίες καμία όμως δεν κατάφερε να επαναλάβει την τεράστια εισπρακτική επιτυχία της πρώτης.

1980 Πρεμιέρα στους αμερικανικούς κινηματογράφους της κωμωδίας-μιούζικαλ Τhe Blues Βrothers σε σκηνοθεσία John Landis, με πρωταγωνιστές τους John Belushi και Dan Aykroyd, δημιουργούς της ομώνυμης μπάντας που δημιουργήθηκε το 1978 για τις ανάγκες του διάσημου τηλεοπτικού σόου της αμερικανικής τηλεόρασης Saturday Night Live. Μαύρα κοστούμια, λευκά πουκάμισα, μαύρα γυαλιά ακόμα και όταν… το φεγγάρι λάμπει, κλεμμένα αυτοκίνητα,  rhythm & blues με επικάλυψη soul, ο κόσμος των «Μπλουζ Μπράδερς» έγινε από ταινίες (η συνέχεια της πρώτης κυκλοφόρησε το 2000), άλμπουμ μουσικής, άποψη φινέτσας. Η πρώτη ταινία περιλαμβάνει και έκτακτες εμφανίσεις από γνωστά ονόματα όπως αυτά των Ray Charles, Aretha Franklin, James Brown, Cab Calloway, John Lee Hooker, Chaka Khan, Twiggy, Steven Spielberg κ.ά.

                                     

1991 – Το Ομοσπονδιακό νομοθετικό σώμα της Γερμανίας (Bundestag) υπερψηφίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας του κράτους από την Βόννη (ξανά) στο Βερολίνο.

2001 Η σύγχρονη Μήδεια Andrea Yates πνίγει στην μπανιέρα του διαμερίσματος της στο Houston του Τέξας και τα πέντε της παιδιά (ηλικίας από 2 έως 7 ετών). Μετά τη γέννηση του τέταρτου παιδιού της διαγνώστηκε ότι έπασχε από κατάθλιψη και ακολούθησαν άλλες ψυχικές διαταραχές. Λίγους μήνες πριν διαπράξει το απίστευτο έγκλημα είχε σταματήσει την φαρμακευτική της αγωγή προσπαθώντας να θεραπευτεί μόνη της, διαβάζοντας ξανά και ξανά τη Βίβλο… (βλ. εδώ)

2009 – Κατά τη διάρκεια ταραχών από διαδηλωτές στην Τεχεράνη (για τις επερχόμενες εκλογές στο Ιράν), η Neda Agha-Soltan βγαίνει από το σταματημένο αυτοκίνητο της (είχε χαλάσει ο κλιματισμός) για να εξακριβώσει τι ακριβώς είχε συμβεί. Ξαφνικά δέχτηκε μια σφαίρα στην καρδιά από έναν κυβερνητικό αστυνομικό που την πυροβόλησε από κοντινό κτίριο. Η κοπέλα ξεψύχησε μέσα σε 2 λεπτά φωνάζοντας ενώ οι γύρω της δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν την αιμορραγία της ούτε να κάνουν οτιδήποτε. Όλα αυτά μαγνητοσκοπήθηκαν και διέρρευσαν αμέσως στο διαδίκτυο (μέσω YouTube) και σε τηλεοπτικά κανάλια καθιστώντας τον αιφνίδιο χαμό της ως μια από τις μαζικότερες τηλεοπτικές μαρτυρίες θανάτου στον σύγχρονο κόσμο.

                                       

Συλλογή γεγονότων, έρευνα και παρουσίαση: Νίκος Βασάρας

(https://www.facebook.com/nicosvasaras)

Ως κύρια (όχι αποκλειστική) βάση πληροφοριών χρησιμοποιούνται σχετικά λήμματα από τη Βικιπαίδεια, κατά κανόνα όχι αυτούσια. Αναδημοσίευση αυτού του άρθρου του MySalonika ή μέρους του χωρίς την αναγραφή του αρθρογράφου και της πηγής ή παραπομπής σ’ αυτήν αποτελεί λογοκλοπή και διώκεται ποινικά