Μια μεγάλη προσωπικότητα του πνευματικού και δημοκρατικού χώρου της Ελλάδας, ο αγωνιστής της Δημοκρατίας Βασίλης Φίλιας, «έφυγε» σήμερα Τρίτη 13 Φεβρουαρίου 2018, ύστερα από ταλαιπωρία σχεδόν ενάμιση χρόνου με κάταγμα και πνευμονική ανεπάρκεια.

Ο Βασίλης Φίλιας γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1927 και τις γυμνασιακές σπουδές του ολοκλήρωσε στο 5ο Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών. Ως νεαρός μαθητής έλαβε μέρος στην Αντίσταση. Τον Οκτώβριο του 1944 συνελήφθη από τον ΕΛΑΣ αλλά σύντομα απελευθερώθηκε.

Το 1946 εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το καλοκαίρι του 1949 επιστρατεύθηκε και επιλέχθηκε ως Έφεδρος Αξιωματικός.

Στις αρχές του 1953 πήρε το πτυχίο της Νομικής και μετέβη στο Βερολίνο όπου φοίτησε στη Σχολή Θεωρητικών Οικονομικών. Το 1961 έλαβε το Διδακτορικό του δίπλωμα και επέστρεψε στην Αθήνα όπου εργάστηκε αρχικά στον Οργανισμό Βιομηχανικής Αναπτύξεως στο τμήμα Βιομηχανικών έργων.

 

 

 

 

Συνεργάστηκε με τα περιοδικά «Εποχές», «Τεχνικά χρονικά» και «Αρχιτεκτονικά θέματα», ενώ συμμετείχε στην οικονομική στήλη της εφημερίδας «Εβδομάδα».
Από το 1964 έως το 1967 ήταν Γενικός Γραμματέας στην Εταιρεία Προγραμματισμού, ενώ είχε αναλάβει την Έρευνα Μετανάστευσης στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Το ίδιο έτος παντρεύτηκε τη νομικό Ελένη Παπακωνσταντίνου.

Μετά το πραξικόπημα του 1967 ο Βασίλης Φίλιας οργανώθηκε μαζί με άλλους διανοουμένους την αντιστασιακή οργάνωση «Δημοκρατική Άμυνα». Τον Ιούνιο του 1968 συνελήφθη από την Ασφάλεια και οδηγήθηκε στις Φυλακές Αβέρωφ. Τον Μάιο του 1969 καταδικάστηκε από το Έκτακτο Στρατοδικείο σε 18,5 χρόνια φυλακή. Με την αμνηστία του 1973 αφέθηκε ελεύθερος.

Το 1974 διορίστηκε Γενικός Διευθυντής στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών και υπήρξε επικεφαλής του κέντρου μέχρι το 1981.

 

 

 

Το 1975 διορίζεται εντεταλμένος υφηγητής Κοινωνιολογίας στην Πάντειο Ανώτατη Σχολή Πολιτικών Επιστημών και το 1977 εκλέχθηκε καθηγητής.
Τον Ιούνιο του 1975 διαγράφτηκε από μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ.
Το 1975 άρχισε να συνεργάζεται με την Ελευθεροτυπία (μέχρι το 1986) και υπήρξε συνεκδότης του περιοδικού «Οικονομία και Κοινωνία».

Από το 1977 και για σειρά ετών δίδαξε στη Σχολή Ελευθέρων Σπουδών «Εργαστήρι Δημοσιογραφίας». Από το 1978 έως το 1987 έδωσε διαλέξεις σε όλη την Ελλάδα στο πλαίσιο του Ελεύθερου Ανοιχτού Πανεπιστημίου – θεσμού που σύστησε το Υπουργείο Παιδείας.

 

 

 

 

 

 

Το 1980 – 1981 διατέλεσε Πρύτανης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ενώ το διάστημα 1985-1989 διατέλεσε πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο.

Υπήρξε επί σειρά ετών καθηγητής στην Σχολή Εθνικής Άμυνας και τη Σχολή Πολέμου της Πολεμικής Αεροπορίας καθώς και διευθυντής σύνταξης στην «Αεροπορική Επιθεώρηση» του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας.

Ο Βασίλης Φίλιας συνέγραψε 22 βιβλία.  Το βιβλίο του «Κοινωνία και Εξουσία στην Ελλάδα», το οποίο συνέγραψε εξ ολοκλήρου στην φυλακή, αποτελεί ευαγγέλιο για πολλούς επιστήμονες, ενώ το βιβλίο του «Από τα αξέχαστα και λησμονημένα» για τον αντιστασιακό αγώνα ενάντια στην χούντα του 1967, περιγράφει γλαφυρά την εποχή της Αντίστασης.

 

 

 

 

Στις εκλογές του 1985 συμμετείχε ως υποψήφιος συνεργαζόμενος με το ΚΚΕ, σε μη εκλόγιμη θέση. Το φθινόπωρο του 1985 ήταν συνιδρυτής του φορέα Λαϊκή Αγωνιστική Ενότητα.

Το 1986 διαφοροποιήθηκε από την φιλοκυβερνητική γραμμή της Ελευθεροτυπίας, αποχώρησε και άρχισε συνεργασία ως σχολιογράφος με την εφημερίδα Πρώτη έως το 1988, οπότε διέκοψε και συνεργάστηκε με την εφημερίδα Έθνος.

Στις εκλογές του Ιουνίου του 1989 συμμετείχε ως υποψήφιος του Συνασπισμού στη Β’ Αθηνών.  Τον Ιούλιο του 1989 διορίστηκε πρόεδρος του Δ.Σ. της Ολυμπιακής Αεροπορίας μέχρι το τέλος του 1992. Από το 1991 υπήρξε υπεύθυνος της ελληνικής έκδοσης του διεθνούς περιοδικού «Ο Σοσιαλισμός του Μέλλοντος».

 

 

 

Το Αρχείο της ΕΡΤ τιμώντας τη μνήμη του καθηγητή Κοινωνιολογίας Βασίλη Φίλια που έφυγε σήερα από τη ζωή, σε ηλικία 91 ετών, ψηφιοποίησε την εκπομπή-αφιέρωμα: Μονόγραμμα – Βασίλης Φίλιας

 

 

 

Σειρά αυτοβιογραφικών ντοκιμαντέρ από το 1982, των Γιώργου και Ηρώς Σγουράκη, όπου σκιαγραφούνται προσωπικότητες από τον πνευματικό, καλλιτεχνικό, πολιτικό και κοινωνικό χώρο. Σ’ αυτό το επεισόδιο αυτοσυστήνεται ο πανεπιστημιακός Βασίλης Φίλιας (γεν.1927 – θαν. 2018).

Το συγκεκριμένο επεισόδιο της εκπομπής «Μονόγραμμα» εστιάζεται στην προσωπικότητα του καθηγητή Κοινωνιολογίας Βασίλη Φίλια. Καταγράφει στοιχεία της ζωής του, της αντιστασιακής και πολιτικής του δράσης, της επιστημονικής-ακαδημαϊκής και δημοσιογραφικής του δραστηριότητας. Ο Β. Φίλιας αναφέρεται αρχικά στα χρόνια της αντίστασης την περίοδο της γερμανικής κατοχής όντας μέλος της οργάνωσης Ιερή Ταξιαρχία (1943) καθώς και στη στρατιωτική του θητεία. Κατόπιν ανατρέχει στην περίοδο των σπουδών του στην Αθήνα και τη Γερμανία και εν συνεχεία αναφέρεται στην ίδρυση της κίνησης του Ομίλου Παπαναστασίου μαζί με άλλους Έλληνες διανοούμενους, μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1961. Περιγράφει την αντιδικτατορική του δράση μέσα από την οργάνωση Δημοκρατική Άμυνα, συνιδρυτής της οποίας επίσης υπήρξε, τις διώξεις και φυλακίσεις του από το δικτατορικό καθεστώς και σχολιάζει τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Ακολούθως, μιλά για την πολιτική του σχέση με το κόμμα του ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά, κάνει αναφορά στην ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και περιγράφει το συγγραφικό του έργο και την αρθρογραφία του στον ημερήσιο τύπο. Παράλληλες δραστηριότητες η διεύθυνση του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών και η διοίκηση της Ολυμπιακής Αεροπορίας.

Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής ο Β. Φίλιας σχολιάζει ιστορικές πολιτικές προσωπικότητες του τόπου, κάνει ιδιαίτερη μνεία στο πρόσωπο του Σάκη Καράγιωργα, καταθέτει τη γνώμη του για το ελληνικό Πανεπιστήμιο και το μοντέλο του πανεπιστημιακού δασκάλου και αναλύει τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα.

Τη συνέντευξη συνοδεύει προβολή οπτικοακουστικού, φωτογραφικού και έντυπου υλικού.

Έτος παραγωγής: 1994

Σκηνοθεσία: Κώστας Στυλιάτης

 

 

 

 

Πηγές: https://el.wikipedia.org/wiki/Βασίλης_Φίλιας και http://www.ert.gr/ (1, 2)