Τη νέα ταυτότητα που θα προσδώσει στον ζωολογικό κήπο, ο οποίος τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει μια εικόνα μάλλον αποκαρδιωτική παρά το γεγονός ότι αποτελεί παραδοσιακά πόλο έλξης για χιλιάδες πολιτών, αναζητά αυτήν την περίοδο η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης.
Οι σκέψεις που υπήρχαν περί εκ βάθρων αλλαγών στον χαρακτήρα του ζωολογικού κήπου, που θα οδηγούσαν στην πλήρη αναμόρφωση του και στη λειτουργία του ως πάρκου οικόσιτων ζώων, φαίνεται πως σκοντάφτουν σε όσα ορίζονται στην αρχική απόφαση με την οποία έγινε η παραχώρηση της έκτασης στον δήμο Θεσσαλονίκης.
“Η φυσιογνωμία του ζωολογικού κήπου Θεσσαλονίκης, με βάση τη Γ.Δ. 2629/8.11.1976 απόφαση δεν μπορεί να αλλάξει εκ βάθρων, γιατί σε μια τέτοια περίπτωση η έκταση ξαναγυρίζει στον αρχικό ιδιοκτήτη, που είναι η διεύθυνση Δασών νομού Θεσσαλονίκης της αποκεντρωμένης διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης και διαχειριστής το δασαρχείο Θεσσαλονίκης”, γνωμοδότησε η ομάδα εργασίας την οποία συνέστησε το περιφερειακό παράρτημα Κεντρικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, με σκοπό να καταθέσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προτάσεων για τη μετατροπή της φυσιογνωμίας του ζωολογικού κήπου.
Μοντέλο ήπιων παρεμβάσεων
Εξαιτίας των περιορισμών που επιβάλλει η αρχική απόφαση του τότε νομάρχη Θεσσαλονίκης για την παραχώρηση της έκτασης στην περιοχή του Κεδρηνού Λόφου, όπου αναπτύσσεται ο ζωολογικός κήπος, η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης φαίνεται να προκρίνει ένα μοντέλο ηπιότερων παρεμβάσεων. Το μοντέλο αυτό θα στηρίζεται στο τρίπτυχο “προστασία και διατήρηση της γηγενούς πανίδας και χλωρίδας – βελτίωση της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων – προαγωγή της περιβαλλοντικής αγωγής και εκπαίδευσης”.
Σύμφωνα με τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Τεχνικών Έργων και Περιβάλλοντος Θανάση Παππά, βάση των πολιτικών που θα αναπτυχθούν από τον δήμο Θεσσαλονίκης για την αναβάθμιση του ζωολογικού κήπου θα αποτελέσει ακριβώς το πόρισμα, στο οποίο κατέληξε η ομάδα εργασίας που συστάθηκε για αυτόν τον σκοπό από το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο.
Ο δήμος Θεσσαλονίκης, όπως ανέφερε ο κ. Παππάς, θα αναθέσει σε εξωτερικό συνεργάτη την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την καινούργια διαμόρφωση και λειτουργία του ζωολογικού κήπου, ώστε να δρομολογηθούν στη συνέχεια οι αναγκαίες παρεμβάσεις.
Μία προς μία οι αλλαγές
Η ομάδα εργασίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., που μελέτησε επί δίμηνο το θέμα, ξεκαθάρισε σε όλους τους τόνους ότι “η αναμόρφωση του ζωολογικού κήπου Θεσσαλονίκης μπορεί να επιτευχθεί μόνο διατηρώντας τον υπάρχοντα χαρακτήρα του, αν θέλει να τον διαχειρίζεται ο δήμος με βάση την ισχύουσα νομοθεσία”.
Στην ομάδα που συστάθηκε συμμετείχαν ο αναπληρωτής προϊστάμενος του τμήματος κτηνιατρικής υπηρεσίας και ζωολογικού κήπου του δήμου Θεσσαλονίκης Μάξιμος Πετρακάκης, ο επίκουρος καθηγητής του τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Δημήτρης Μπακαλούδης, η δασολόγος – περιβαλλοντολόγος Φιλοθέη Μελά εκ μέρους του δασαρχείου Θεσσαλονίκης και ο κτηνίατρος του ΕΛ.ΓΟ.-ΔΗΜΗΤΡΑ Δημήτρης Γαλαμάτης. Τον συντονισμό της ομάδας είχε η καθηγήτρια του τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Αναστασία Στεργιάδου.
Οι προτάσεις των μελετητών, που θα αποτελέσουν και τη βάση πάνω στην οποία θα στηριχθούν οι τελικές επιλογές του δήμου Θεσσαλονίκης, προβλέπουν τα εξής:
1. Την τοποθέτηση ξύλινων πινακίδων που θα δίνουν πληροφορίες και θα αναδεικνύουν τη βλάστηση και την πανίδα του ζωολογικού κήπου.
2. Τη δημιουργία περιβαλλοντικού περιπτέρου ενημέρωσης του κοινού για την ελληνική χλωρίδα και πανίδα. Εκεί θα οργανώνονται βιωματικές δράσεις για παιδιά και ενήλικες και θα προβάλλονται ταινίες μικρού μήκους με θεματολογία σχετική με την ελληνική φύση και τα δάση. Το σπιτάκι που θα στεγάσει το περιβαλλοντικό πάρκο ενημέρωσης προτείνεται να είναι ξύλινο, προερχόμενο από την Κρατική Βιομηχανία Ξύλου στην Καλαμπάκα, ώστε να είναι αρμονικό με το περιβάλλον.
3. Η καλύτερη κατανομή των ζώων στα κλουβιά, ώστε να εξασφαλίζονται συνθήκες άνεσης και καθαριότητας.
4. Τη δημιουργία θέσεων φωλεοποίησης ωδικών πτηνών και εγχώριων μικρών πουλιών.
5. Την προσέλκυση του είδους “Δενδροτσοπανάκος” για φωλεασμό ως έναν φυσικό τρόπο καταπολέμησης της πευκοκάμπιας, του εντόμου που κάθε χρόνο προσβάλλει εκτεταμένα το περιαστικό δάσος της Θεσσαλονίκης.
6. Την εισαγωγή της πέστροφας και άλλων υδρόβιων πληθυσμών στο ρέμα που διατρέχει τον ζωολογικό κήπο.
7. Τη δημιουργία λίμνης στο εξωτερικό κλουβί των αρκούδων, οι οποίες εδώ και δύο χρόνια έχουν μεταφερθεί στις εγκαταστάσεις του “Αρκτούρου”, στο Νυμφαίο της Φλώρινας.
8. Τον καθαρισμό της περιμέτρου του ζωολογικού κήπου από μπάζα και την αντικατάσταση των παλιών τμημάτων της περίφραξης.
9. Την κατασκευή υαλοπετάσματος στην ανατολική πλευρά του ζωολογικού κήπου, που γειτνιάζει με την περιφερειακή οδό, ώστε να μειωθεί ο θόρυβος που προκαλείται από τα διερχόμενα οχήματα.
10. Τη δημιουργία αναψυκτηρίου και χώρου αναψυχής και ξεκούρασης για τους επισκέπτες του ζωολογικού κήπου.
11. Την καθιέρωση προγράμματος για την υιοθεσία κάποιου ζώου που φιλοξενείται στις εγκαταστάσεις του ζωολογικού κήπου από σχολεία ή άλλους φορείς, οι οποίοι και θα αναλάβουν τη διατροφή και την περίθαλψη του.
Αναβαθμίζεται το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Ο δήμος Θεσσαλονίκης σχεδιάζει, παράλληλα, να αναβαθμίσει το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, το οποίο βρίσκεται εντός των εγκαταστάσεων του ζωολογικού κήπου.
“Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας είναι ένας άριστος χώρος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ο οποίος μαζί με το προτεινόμενο περιβαλλοντικό περίπτερο ενημέρωσης θα αποτελέσει χώρο γνωριμίας του κοινού με την ελληνική φύση”, επισημαίνει στο πόρισμά της η ομάδα εργασίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε, η οποία προσθέτει ακόμη ότι “η προμήθεια πανίδας και χλωρίδας για τον εμπλουτισμό του ζωολογικού κήπου μπορεί να γίνει από το εκτροφείο της Λαμίας στον Άγιο Αγάθωνα και από τα δασικά φυτώρια”.
Το μουσείο αυτό άρχισε να λειτουργεί το 1994. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν ταριχευμένα ζώα με φόντο το φυσικό τους βιότοπο, οστέινους σκελετούς, κρανία θηλαστικών, συλλογή εντόμων (π.χ. σκαθαριών, μελισσών, πεταλούδων), μεγάλη συλλογή πετρωμάτων, καθώς και αναπαράσταση της εκβολής του Αξιού ποταμού, όπως και αναπαράσταση δάσους με τις παρυφές του με υψόμετρο 100 έως 1.000 μέτρων.
Ο ζωολογικός κήπος της Θεσσαλονίκης λειτουργεί από το Σεπτέμβριο του 1987. Αρχικά αναπτύχθηκε σε μία έκταση 33 στρεμμάτων, ενώ το 1994 παραχωρήθηκαν επιπλέον 25 στρέμματα, με αποτέλεσμα σήμερα να εκτείνεται σε συνολικά 58 στρέμματα. Τον Σεπτέμβριο του 2000 στο χώρο του ζωολογικού κήπου άρχισε να λειτουργεί και το Σπίτι των Ερπετών, φιλοξενώντας σε ειδικά κατασκευασμένες θερμαινόμενες προθήκες ένδεκα ζωντανά ερπετά της Ελλάδας.
Πριν από δύο χρόνια, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, μέσα σε μια κίνηση γεμάτη συμβολισμούς οι δύο αρκούδες και οι δύο λύκοι που φιλοξενούνταν στον ζωολογικό κήπο της Θεσσαλονίκης μεταφέρθηκαν στις εγκαταστάσεις του “Αρκτούρου” στο Νυμφαίο και στην Αγραπιδιά της Φλώρινας αντίστοιχα.
“Μετά από τριάντα χρόνια λειτουργίας ο ζωολογικός κήπος χρήζει αναβάθμισης, ώστε να συνεχίσει να αποτελεί έναν ελκυστικό τόπο προορισμού, έναν ζωντανό ‘πράσινο’ δημόσιο χώρο συνάντησης και αισθητικής απόλαυσης, εκπαίδευσης και διατήρησης της γηγενούς πανίδας και χλωρίδας της περιοχής μας καθώς και ένα οικονομικά διαχειρίσιμο έργο”, τόνισε ο προϊστάμενος του τμήματος κτηνιατρικής υπηρεσίας και ζωολογικού κήπου του δήμου Θεσσαλονίκης Μάξιμος Πετρακάκης, σε ομιλία του κατά τη διάρκεια ημερίδας που οργανώθηκε στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Ανακύκλωσης του δήμου, το οποίο φιλοξενήθηκε τις προηγούμενες μέρες στους χώρους της Helexpo-ΔΕΘ.
Τράπεζα σπόρων
Στις προτάσεις που έχουν επεξεργαστεί οι αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου Θεσσαλονίκης για την αναβάθμιση της λειτουργίας του ζωολογικού κήπου περιλαμβάνεται η δημιουργία μιας μικρής τράπεζας σπόρων. Όπως εξήγησε ο κ. Πετρακάκης, στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι να διατηρηθούν οι ντόπιες ποικιλίες σπόρων λαχανικών και φρούτων.
“Σε αυτήν την προσπάθεια μπορούμε να έχουμε αρωγούς την εναλλακτική κοινότητα ΠΕΛΙΤΙ και το Κέντρο Γεωργικής Έρευνας Βόρειας Ελλάδας- ΕΘΙΑΓΕ, με τους οποίους υπάρχει συνεργασία με το τμήμα Περιβαλλοντικών Δράσεων του δήμου Θεσσαλονίκης. Οι φορείς αυτοί λειτουργούν ήδη τράπεζες διατήρησης γενετικού υλικού (σπόρων) από ντόπιες και παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών”, σημείωσε ο Μάξιμος Πετρακάκης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αναγκαία είναι η υλοποίηση σειράς παρεμβάσεων, με στόχο τη βελτίωση της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων και την ανάπλαση της ευρύτερης περιοχής. “Η περιοχή από τον κόμβο της Ευαγγελίστριας έως την περιφερειακή οδό είναι η πιο χαρακτηριστική διαδρομή πεζών και οχημάτων εκτός των τειχών, με εγκαταστάσεις και δραστηριότητες ετερόκλητες, ιδιαίτερου ιστορικού ενδιαφέροντος, που προσελκύει διαφορετικές κατηγορίες επισκεπτών. Η διαδρομή αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερα προβλήματα (στενοί δρόμοι και πεζοδρόμια, επικίνδυνες στροφές, ελλιπείς χώροι στάθμευσης, υψηλές περιφράξεις ιερών τόπων, εγκαταλειμμένα κέντρα εστίασης, κλπ), με εξαίρεση ίσως τη διαμορφωμένη περιοχή μεταξύ νοσοκομείου και Κήπων του Πασά. Πολλά από τα προβλήματα αυτά οφείλονται στη σταδιακή δημιουργία των διαφόρων κτισμάτων και εγκαταστάσεων σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, χωρίς να έχει προηγηθεί ένας συνολικός σχεδιασμός”, παρατήρησε ο προϊστάμενος του τμήματος κτηνιατρικής υπηρεσίας και ζωολογικού κήπου του δήμου Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Πετρακάκης υπογράμμισε ότι απαιτείται να εκπονηθεί μια κυκλοφοριακή μελέτη για την ευρύτερη περιοχή του ζωολογικού κήπου, η οποία να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα μεταξύ των άλλων στη δημιουργία κατάλληλου χώρου για τη στάθμευση των αυτοκινήτων και των τουριστικών λεωφορείων και στη διαμόρφωση νέων διαδρομών για πεζούς και ποδήλατα.
“Σε όλες τις αναπλάσεις και διαμορφώσεις στον κατασκευαστικό τομέα θα πρέπει να κυριαρχούν το ξύλο και η πέτρα, ώστε να μην αλλοιωθεί ο δασικός χαρακτήρας του περιβάλλοντος χώρου”, τόνισε ο ίδιος.
Πηγή: makthes.gr/νέα-ταυτότητα-αποκτά-ο-ζωολογικός-κήπ/